Εταιρική Πτώχευση  – Πλήρης Οδηγός FAQ

Η πτώχευση εφαρμόζεται όταν ο οφειλέτης—είτε φυσικό είτε νομικό πρόσωπο—βρίσκεται σε κατάσταση παύσης πληρωμών. Σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, «σε πτώχευση κηρύσσεται ο οφειλέτης που βρίσκεται σε παύση πληρωμών, δηλαδή αυτός που αδυνατεί να εκπληρώνει τις ληξιπρόθεσμες χρηματικές υποχρεώσεις του κατά τρόπο γενικό και μόνιμο». Πτωχευτική ικανότητα έχουν τα φυσικά πρόσωπα αλλά και τα νομικά πρόσωπα που επιδιώκουν οικονομικό σκοπό (άρ. 76 παρ. 1 ν. 4738/2020). Ο νόμος ισχύει από 1.1.2021 και έχει καταργήσει τον παλαιό Πτωχευτικό Κώδικα (ν. 3588/2007), συγκεντρώνοντας σε ένα ενιαίο πλαίσιο όλα τα εργαλεία διαχείρισης αφερεγγυότητας: εξωδικαστικό μηχανισμό, εξυγίανση, πτώχευση και δεύτερη ευκαιρία.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Καταχρηστική υποβολή αίτησης πτώχευσης

Οι κύριες προϋποθέσεις είναι η παύση πληρωμών, δηλαδή, η μόνιμη, γενική αδυναμία εκπλήρωσης υποχρεώσεων. Σύμφωνα με το άρ. 77 παρ. 1: «Σε πτώχευση κηρύσσεται ο οφειλέτης που βρίσκεται σε παύση πληρωμών, ήτοι αυτός που αδυνατεί να εκπληρώνει τις ληξιπρόθεσμες χρηματικές υποχρεώσεις του κατά τρόπο γενικό και μόνιμο. Δεν αποτελούν εκπλήρωση των υποχρεώσεων οι πληρωμές που πραγματοποιούνται με δόλια ή καταστρεπτικά μέσα». Για την πτώχευση μικρού αντικειμένου, το τεκμήριο παύσης πληρωμών (άρ. 176) ορίζει μη καταβολή ≥60% ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς Δημόσιο/ΕΦΚΑ/χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για ≥6 μήνες, εφόσον το ύψος υπερβαίνει το ποσό των €30.000. Σε πρόσφατη υπόθεση (ΠΠρΑθ 252/2025), εταιρεία παροχής υπηρεσιών ανθρώπινου δυναμικού με αρνητική καθαρή θέση −€1.561.369,63 και δείκτη ρευστότητας 0,42 κηρύχθηκε σε πτώχευση.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου

Ο οφειλέτης μπορεί να αμυνθεί αποδεικνύοντας ότι η αίτηση δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 77 ΚΑφ ή ότι ασκείται καταχρηστικά. Πέραν των γενικών υποκειμενικών και αντικειμενικών προϋποθέσεων που πρέπει να συντρέχουν, το άρθρο 80 παρ. 2 ορίζει ρητά: «Το πτωχευτικό δικαστήριο απορρίπτει την αίτηση, εάν αποδειχθεί ότι αυτή ασκείται καταχρηστικά. Καταχρηστική είναι η αίτηση ιδίως, εάν ο πιστωτής την χρησιμοποιεί ως υποκατάστατο διαδικασίας ατομικής ικανοποίησης ή προς επιδίωξη σκοπών άσχετων με την πτώχευση». Το βάρος απόδειξης φέρει κατ’ αρχήν ο αιτών, ο οποίος πρέπει να αποδείξει τη μόνιμη και γενική αδυναμία του οφειλέτη.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Καταχρηστική υποβολή αίτησης

Εάν κριθεί ότι η αίτηση ασκείται καταχρηστικά, το πτωχευτικό δικαστήριο δύναται να επιδικάσει αποζημίωση σε βάρος εκείνου που την υπέβαλε. Σύμφωνα με το άρθρο 80 παρ. 3, το δικαστήριο επιδικάζει αποζημίωση «εφόσον αποδειχθεί ζημία από την καταχρηστική υποβολή της αίτησης». Στο πλαίσιο της ΕφΠειρ 74/2011, επιδικάστηκε ποσό €5.000 ως αποζημίωση λόγω προσβολής προσωπικότητας της εταιρείας, με εκδήλωση δυσπιστίας για την οικονομική της οντότητα και μείωση της φήμης της στους εμπορικούς κύκλους. Η απόφαση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της καλής πίστης κατά την άσκηση της αίτησης πτώχευσης.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Καταχρηστική υποβολή αίτησης

Η κήρυξη πτώχευσης γίνεται με δικαστική απόφαση. Ακόμη και σε περιπτώσεις με ανεπαρκή ή δυσχερώς ρευστοποιήσιμη περιουσία, οι δικαστές συνήθως κηρύσσουν την πτώχευση για να διασφαλίσουν τα συμφέροντα των πιστωτών. Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η υπ’ αριθμ. 70120/2025 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών: Παρά το γεγονός ότι η περιουσία του οφειλέτη περιοριζόταν σε ιδανικά μερίδια συγκυριότητας σε οριζόντιες ιδιοκτησίες δυσχερώς ρευστοποιήσιμες, το δικαστήριο δεν διέταξε καταχώριση στο Μητρώο Φερεγγυότητας, αλλά την πτώχευση του οφειλέτη. Η αλήθεια είναι ότι οι δικαστές είθισται να διατάζουν την πτώχευση και τον διορισμό συνδίκου, ακόμη και σε περιπτώσεις που φαίνεται να μην είναι ευχερώς ρευστοποιήσιμη η περιουσία του οφειλέτη, ιδίως σε περιπτώσεις στις οποίες το ύψος των οφειλών είναι μεγάλο.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών €14.5εκ.

Η πτώχευση μικρού αντικειμένου (άρθρα 172-188 ν. 4738/2020) προορίζεται για οφειλέτες με περιουσία ≤€450.000, τζίρο ≤€700.000 και ≤10 εργαζόμενους. Η διαδικασία είναι απλοποιημένη και υλοποιείται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Όπως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 173: «Η αίτηση πτώχευσης μικρού αντικειμένου υποβάλλεται ηλεκτρονικά, μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας, στο οποίο και δημοσιοποιείται για χρονικό διάστημα τριάντα (30) ημερών». Εάν δεν υποβληθεί παρέμβαση εντός 30 ημερών, η αίτηση γίνεται αυτόματα δεκτή. Απαιτείται κατάθεση παραβόλου €250 στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Με τον ν. 5108/2024 καταργήθηκαν τα Ειρηνοδικεία και πλέον αρμόδιο για την εκδίκαση αιτήσεων πτώχευσης μικρού αντικειμένου είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου

Ναι. Ο Διευθύνων Σύμβουλος (CEO) ευθύνεται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον για φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές της εταιρείας. Για μια πληθώρα ειδών φόρων αλλά και ασφαλιστικών εισφορών ο CEO μιας Α.Ε. θεωρείται υπόλογος και ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία. Οι φόροι που επισύρουν αλληλέγγυα ευθύνη περιλαμβάνουν: φόρο εισοδήματος, παρακρατούμενους φόρους (ΦΜΥ), επιρριπτόμενους φόρους, ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ, ενώ το ίδιο ισχύει και αναφορικά με τις οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές (άρ. 49 ν. 5104/2024, άρ. 31 ν. 4321/2015).
→ Πηγή: psarakislegal.com — Απαλλαγή Νόμιμων Εκπροσώπων από Οφειλές

Ο εκπρόσωπος απαλλάσσεται (άρθρο 195 ν. 4738/2020) με την πάροδο 36 μηνών από την υποβολή της αίτησης πτώχευσης ή 24 μηνών από την κήρυξη της πτώχευσης. Βάσει της εν λόγω διάταξης, απαλλάσσεται ο εκάστοτε εκπρόσωπος από κάθε αλληλέγγυα ευθύνη για οφειλές έναντι Δημοσίου και ΕΦΚΑ της Α.Ε. που προέκυψαν 3-5 χρόνια πριν την πτώχευση. Για να ισχύσει η απαλλαγή, ο CEO πρέπει να επιδείξει καλή πίστη, να είναι συνεργάσιμος με τα όργανα της πτώχευσης, και να μην βαρύνεται με δόλο ως προς την πρόκληση της πτώχευσης. Σε πρόσφατη υπόθεση, το ΚΕΒΕΙΣ Αττικής εξέδωσε βεβαίωση απαλλαγής για εταιρικά χρέη ύψους €992.880,91.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Αυτοδίκαιη Απαλλαγή Διοικούντων

Τα ευεργετικά αποτελέσματα της απαλλαγής εκτείνονται και στο ποινικό σκέλος. Σύμφωνα με την ΥΑ 44510 ΕΞ 2021, «οι οφειλές στις οποίες εκτείνεται η απαλλαγή δεν λαμβάνονται υπόψη για την άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος του εκπροσώπου για το αδίκημα της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο». Επιπλέον, το άρθρο 198Α ν. 4738/2020 ορίζει ότι μετά την αμετάκλητη απαλλαγή «εξαλείφεται το αξιόποινο για τα αδικήματα περί μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο».
→ Πηγή: psarakislegal.com — Απαλλαγή Νόμιμων Εκπροσώπων

Ο ν. 4738/2020 (άρθρα 192-196) εισήγαγε τη δυνατότητα αυτοδίκαιης απαλλαγής του οφειλέτη χωρίς να απαιτείται έκδοση δικαστικής απόφασης. Με τον Ν. 4738/2020 εισήχθη, για πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο, ο θεσμός της αυτοδίκαιης απαλλαγής του οφειλέτη από τα υπολειπόμενα χρέη. Η απαλλαγή επέρχεται αυτοδικαίως με την πάροδο 36 μηνών από την κήρυξη της πτώχευσης ή την καταχώριση του ονόματος του οφειλέτη στο ΗΜΦ (στην περίπτωση της πτώχευσης φυσικού προσώπου) ή 24 μηνών από την κήρυξη ή 36 μηνών από την καταχώριση στο ΗΜΦ (στην περίπτωση του αλληλεγγύως ευθυνόμενου προσώπου), εκτός εάν εντός του διαστήματος αυτού ασκηθεί προσφυγή από πιστωτή. Ιδίως στην περίπτωση πτώχευσης φυσικού προσώπου, όταν η πτωχευτική περιουσία περιλαμβάνει και την κύρια κατοικία του ή/και περιουσιακά στοιχεία αξίας ≥ 100.000 € που υπερβαίνουν σε αξία το 10% των υποχρεώσεών του, η απαλλαγή επέρχεται σε ένα έτος από την κήρυξη της πτώχευσης.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Αυτοδίκαιη Απαλλαγή Διοικούντων

Σύμφωνα με το άρθρο 194 του ν. 4738/2020, υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες εξαιρέσεων: (α) οφειλές που προέκυψαν μετά την υποβολή της αίτησης πτώχευσης, (β) οφειλές από δόλο ή βαριά αμέλεια που προκάλεσε θάνατο ή σωματική βλάβη προσώπου, (γ) οφειλές από τα αδικήματα του ν. 4557/2018 (νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες), πλην του βασικού αδικήματος της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και (δ) οφειλές διατροφής. Ουσιαστικά ο νόμος εξαιρεί οφειλές που προκύπτουν από σκόπιμα παράνομη συμπεριφορά, διαφυλάσσοντας τη δημόσια τάξη.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών

Σύμφωνα με το άρθρο 193 παρ. 1 του ν. 4738/2020, υπάρχουν έξι λόγοι: (α) δόλια απόκρυψη εισοδήματος ή περιουσίας κατά τη διάρκεια της πτώχευσης, (β) δόλια πρόκληση αδυναμίας πληρωμών, (γ) κακόπιστη συμπεριφορά κατά την πτώχευση, (δ) εκκρεμής ποινική δίωξη για οικονομικά εγκλήματα, (ε) έλλειψη συνεργασίας με τα όργανα της πτώχευσης, και (στ) πρόκληση/παρέλκυση της πτώχευσης. Η νομολογία διαμορφώνεται σταδιακά: ΠΠρΧίου 18/2022, ΠΠρΠατρών 395/2022, ΠΠρΡοδόπης 26/2023. Με τον ν. 5072/2023 εισήχθη ο θεσμός της έκδοσης διαπιστωτικής πράξης από τον Εισηγητή της πτώχευσης με την οποία διαπιστώνεται η επέλευση της απαλλαγής.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Αυτοδίκαιη Απαλλαγή Διοικούντων

Κατά την πτώχευση, ο οφειλέτης διατηρεί ορισμένα περιουσιακά στοιχεία ως ακατάσχετα. Ειδικότερα, διατηρεί εργαλεία και μέσα αναγκαία για την επαγγελματική του δραστηριότητα. Διατηρεί, επίσης, το μέρος του ετήσιου εισοδήματος του στο μέτρο που δεν υπερβαίνει τις ετήσιες εύλογες δαπάνες διαβίωσής του ή το δωδεκαπλάσιο του ακατασχέτου (15.000€). Περιουσιακά στοιχεία που αποκτά μετά την κήρυξη πτώχευσης δεν εντάσσονται στην πτωχευτική περιουσία και παραμένουν στη διάθεσή του. Η κατοχή ακινήτων δυσχερώς ρευστοποιήσιμων δεν εμποδίζει κατ’ ανάγκη την κήρυξη πτώχευσης.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών

Η εξυγίανση προτιμάται όταν η επιχείρηση επιδιώκει διατήρηση της δραστηριότητας και αναδιοργάνωσή της. Κρίσιμη διαφορά: Η οιαδήποτε διαγραφή χρεών προς το Δημόσιο και τον e-ΕΦΚΑ δεν ωφελεί και τα αλληλεγγύως υπεύθυνα πρόσωπα, όπως είναι ο εκπρόσωπος μιας Α.Ε. στο πλαίσιο εξυγίανσης, εκτός αν συναινέσει ρητά ο πιστωτής. Αντίθετα, στον εξωδικαστικό μηχανισμό οι διαγραφές ωφελούν και τον νόμιμο εκπρόσωπο. Για τον εκπρόσωπο Α.Ε. που βαρύνεται με προσωπική ευθύνη, η πτώχευση συνδυασμένη με απαλλαγή κατ’ άρ. 195 ν. 4738/2020 μπορεί να αποτελεί την αποτελεσματικότερη λύση.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Μωσαϊκό Επιλογών Οφειλέτη

Ο «νόμος Δένδια» (ν. 4307/2014) ήταν ένας μηχανισμός ταχείας εκκαθάρισης υπερχρεωμένων επιχειρήσεων. Πιστωτές που συγκεντρώνουν πάνω από το 40% των υποχρεώσεων μιας επιχείρησης, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται τουλάχιστον ένας χρηματοδοτικός φορέας, καταθέτουν αίτηση στο Δικαστήριο, και εντός λίγων μηνών εκδίδεται απόφαση περί έναρξης διαδικασίας εκποίησης. Έχει εφαρμοστεί σε εμβληματικές περιπτώσεις όπως ΔΟΛ, MEGA, Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ Α.Ε. Η ρύθμιση αυτή έχει υποκατασταθεί πλέον από τη δυνατότητα πιστωτή ή πιστωτών που εκπροσωπούν τουλάχιστον το 30% των απαιτήσεων σε βάρος του οφειλέτη, στους οποίους περιλαμβάνονται και ενέγγυοι πιστωτές που εκπροσωπούν τουλάχιστον το 20% των ενέγγυών, να αιτηθούν (εφόσον η αίτηση στρέφεται σε βάρος επιχείρησης και δεν πρόκειται για πτώχευση μικρού αντικειμένου) την εκποίηση του συνόλου του ενεργητικού ή επιμέρους λειτουργικών κλάδων της επιχείρησης.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Νόμος Δένδια

Ο ν. 4738/2020 εισήγαγε σημαντικές μεταβολές στη νομική ρύθμιση της πτώχευσης και της αφερεγγυότητας στην Ελλάδα. Κυριότερες αλλαγές: (α) αυτοδίκαιη απαλλαγή με την παρέλευση του οριζόμενου διαστήματος, (β) ενοποίηση εργαλείων αφερεγγυότητας σε ένα νομοθέτημα, (γ) ηλεκτρονική διαδικασία για πτωχεύσεις μικρού αντικειμένου, (δ) ρητή απαλλαγή νόμιμων εκπροσώπων (άρ. 195) σε περίπτωση πτώχευσης του νομικού προσώπου, (ε) ψηφιακό Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας (ΗΜΦ), (στ) σύντομες προθεσμίες και διαδικασία ρευστοποίησης με ηλεκτρονικά μέσα. Ο νόμος εκσυγχρόνισε ριζικά το ελληνικό σύστημα αφερεγγυότητας με τη μεταφορά της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1023.
→ Πηγή: psarakislegal.com — Παλέτα Λύσεων Κώδικα Αφερεγγυότητας