Αντιμετωπίζετε Fund ή Servicer; Αυτό που χρειάζεστε δεν είναι γενική ενημέρωση αλλά τεκμηριωμένη και μαχητική υποστήριξη

Αν λάβατε διαταγή πληρωμής, επιταγή προς εκτέλεση, αντιμετωπίζετε κατάσχεση ακινήτου ή σας απειλεί Servicer με άμεσο πλειστηριασμό — βρίσκεστε ήδη σε μια κρίσιμη χρονική φάση που δεν επιδέχεται αναμονή. Κάθε στάδιο της αναγκαστικής εκτέλεσης συνδέεται με αποκλειστικές, μη παρατάσιμες προθεσμίες. Η παρέλευσή τους κλείνει οριστικά τη δυνατότητα προσβολής — ανεξάρτητα από το πόσα ελαττώματα φέρει ο τίτλος του δανειστή σας.

Στη θέση του επισπεύδοντος δανειστή βρίσκονται, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, τα πιστωτικά ιδρύματα ή οι εταιρείες διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων, οι οποίες δεν κατάφεραν (ή δεν επιχείρησαν) να βρουν μια εξωδικαστική συμβιβαστική λύση με τον οφειλέτη. Προς προστασία του οφειλέτη, ο νομοθέτης παρέχει σε αυτόν τη δυνατότητα να αμυνθεί στα διάφορα στάδια της εκτελεστικής διαδικασίας εντός ενός αυστηρά καθορισμένου χρονικού πλαισίου και για συγκεκριμένους λόγους.

Όταν, λοιπόν, ο οφειλέτης (άλλως «καθ’ ου η εκτέλεση») κινητοποιηθεί εγκαίρως νομικά κατά της επισπευδόμενης εκτέλεσης και κατά του τίτλου, βάσει του οποίου αυτή κινείται, εντοπίζοντας τα ενδεχόμενα ελαττώματα τόσο αυτών όσο και εκείνα της απαίτησης του δανειστή του, μπορεί να επιτύχει την ακύρωση της διαδικασίας και τη διάσωση της περιουσίας του.

Η Δικηγορική Εταιρεία «Ψαράκης & Κεφαλάς» γνωρίζει σε βάθος τον τρόπο δράσης των Funds και Servicers — τις στρατηγικές που χρησιμοποιούν, τα όρια που παραβιάζουν και τα νομικά μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον τους. Η ανάλυση που ακολουθεί αντλεί δεδομένα αποκλειστικά από πραγματικές περιπτώσεις που χειρίστηκε η ίδια η εταιρεία μας.

1. Τι γνωρίζουμε για τη στρατηγική των Funds/Servicers και πώς αντιδρούμε.

Το ερώτημα που βρίσκεται στο μυαλό των περισσότερων δανειοληπτών, μετά την μαζική ανάθεση διαχείρισης δανειακών χαρτοφυλακίων σε Servicers (Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων), είναι αν τελικώς θα βρουν απέναντί τους έναν πιο διαλλακτικό συνομιλητή ή όχι. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: οι Servicers μπορεί να γίνουν διαλλακτικοί, αλλά μόνο όταν αντιμετωπίσουν σοβαρά νομικά εμπόδια. Αυτά τα εμπόδια δεν δημιουργούνται μόνα τους — χρειάζονται εξειδικευμένη νομική στρατηγική.

1.1 Η επιθετική στρατηγική των Funds/Servicers— και πώς την ανακόπτουμε.

Τα Funds έχουν την επιθυμία να ρευστοποιήσουν όσο πιο γρήγορα μπορούν τις εμπράγματες εξασφαλίσεις τους (ενέχυρα, προσημειώσεις κοκ) ούτως ώστε να μειώσουν τον χρόνο αποεπένδυσης. Αυτό τα καθιστά πολύ περισσότερο επιθετικά από τα πιστωτικά ιδρύματα, που λόγω και της πληθώρας φακέλων που είχαν να χειριστούν δεν προχωρούσαν με γρήγορους ρυθμούς.

Οι εταιρείες αυτές έχουν ως στόχο την γρήγορη είσπραξη που, ανάλογα με τον επενδυτή που βρίσκεται πίσω από αυτές, κυμαίνεται από 3-10 έτη περίπου. Αφού, όμως, ο παράγοντας χρόνος έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία απ’ ότι για τα πιστωτικά ιδρύματα, οιοδήποτε νομικό εμπόδιο στην άμεση ρευστοποίηση καθιστά πιο ελκυστική την συμφωνία συμβιβασμού με τον δανειολήπτη. Άρα, ναι είναι πιο ευέλικτες οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από ότι τα πιστωτικά ιδρύματα, μόνο, όμως, όταν έχουν να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην είσπραξη της απαίτησης.

1.2 Παραβιάσεις ΚΔΤ: πότε γίνονται νομικό όπλο στα χέρια σας.

Αρκετές φορές στην επιθυμία τους να προβούν σε άμεσες ρευστοποιήσεις, οι Servicers αμελούν την ύπαρξη του Κώδικα Δεοντολογίας και αποστέλλουν «τελεσίγραφα» προτάσεων με ριζικές λύσεις οριστικής διευθέτησης. Ο Κώδικας διαγράφει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο συμπεριφοράς των πιστωτικών ιδρυμάτων και των Servicers σε περιπτώσεις καθυστερημένης ή καθόλου εξυπηρέτησης των απαιτήσεών τους, εξειδικεύοντας τις γενικότερες αρχές της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών.

Τυχόν πρόταση οριστικής διευθέτησης και τερματισμού της πιστωτικής σχέσης εκ μέρους του Servicer είναι νομικά δυνατή μόνο για την περίπτωση που δεν γίνει δεκτή κάποια από τις «ήπιες» λύσεις μακροπρόθεσμης ρύθμισης. Δεν μπορεί δηλαδή ο Servicer να παρεκκλίνει από τη ρητή υποχρέωση κατάθεσης γραπτής πρότασης ρύθμισης και να υποβάλλει μόνο πρόταση οριστικής διευθέτησης, η οποία ενδέχεται να προβλέπει τον τερματισμό της έννομης σχέσης, την εθελοντική ρευστοποίηση της ενυπόθηκης περιουσίας του δανειολήπτη, την εθελοντική παράδοση του ακινήτου στον Servicer κ.ά.

Η πρόταση του Servicer πρέπει να είναι κατάλληλη και βιώσιμη για τον δανειολήπτη. Τυχόν απόρριψη αντιπρότασης του δανειολήπτη οφείλει να είναι αιτιολογημένη, ούτως ώστε να μπορεί να είναι και δικαστικώς ελέγξιμη.

Πρωτοδικείο Αθηνών (ΜΠρΑθ)

«Η δε πρόταση της καθʼ ης περί οριστικής διευθέτησης της οφειλής, χωρίς καμία τεκμηρίωση και καταφανώς χωρίς να λαμβάνει επʼ ουδενί υπόψιν τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες της ανακόπτουσας, έγινε προσχηματικά, προκειμένου δηλαδή να τηρηθούν στοιχειωδώς τα στάδια της Διαδικασίας Επίλυσης Καθυστερήσεων του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών».

«Η αντιπρόταση της ανακόπτουσας απερρίφθη από την καθʼ ης, επίσης άνευ τεκμηριώσεως και χωρίς η καθʼ ης να επανέλθει με νέα πρόταση ή να απαντήσει έστω στις λογικές αιτιάσεις της ανακόπτουσας σχετικά με την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της οφειλής».

1.3 Δικαστική παρέμβαση: από ασφαλιστικά μέτρα έως απαγόρευση καταγγελίας.

Ακόμα και σε καταγγελμένες ήδη συμβάσεις που έχουν ανατεθεί σε Servicers, εφόσον ο δανειολήπτης καταθέσει όλα τα απαραίτητα έγγραφα και ζητήσει να εφαρμοστεί ο Κώδικας, o Servicer είναι υποχρεωμένος να προχωρήσει στην τήρησή του. Σε συμβάσεις που δεν έχουν καταγγελθεί, στην περίπτωση που δεν τηρήσει τον Κώδικα Δεοντολογίας και προτίθεται να προχωρήσει σε καταγγελία ώστε να επισπεύσει την διενέργεια πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, μπορεί ο δανειολήπτης, εφόσον αποδείξει το επικείμενο της καταγγελίας, να ζητήσει από το αρμόδιο δικαστήριο, με την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, να απαγορευθεί η καταγγελία της σύμβασης μέχρι να τηρηθεί ο Κώδικας και να περατωθούν όλα τα στάδια της διαδικασίας.

Αναλυτικότερα βλ. Η Άμυνα Απέναντι στις Επιθετικές Πρακτικές των Servicers.

2. Ακύρωση Διαταγής Πληρωμής: 8+ λόγοι που οι δανειστές υποτιμούν.

Από 1.1.2026, με τον ν. 5221/2025, οι λόγοι ακύρωσης Διαταγής Πληρωμής πρέπει να προβληθούν αποκλειστικά με την ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής του άρθρου 632 ΚΠολΔ. Δεν υπάρχει δεύτερη ευκαιρία: η νέα διατύπωση του άρθρου 933 ΚΠολΔ αποκλείει ρητώς την επανεκτίμησή τους στο στάδιο της εκτέλεσης. Η στρατηγική σας διαμορφώνεται τώρα.

Ο οφειλέτης, αμυνόμενος κατά μιας διαταγής πληρωμής, μπορεί, πέραν των ουσιαστικών λόγων αμφισβήτησης της απαίτησης του δανειστή του, να προτείνει και ένα πλήθος τυπικών λόγων που μπορούν να οδηγήσουν στην ακύρωσή της. Στο ακόλουθο μέρος εξετάζουμε σφάλματα που απαντώνται συχνά σε διαταγές πληρωμής που εκδίδονται από τράπεζες ή εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

α) Μη προσκόμιση πρωτότυπων/επικυρωμένων εγγράφων.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 623 του ΚΠολΔ, διαταγή πληρωμής μπορεί εκδοθεί εφόσον, μεταξύ άλλων προϋποθέσεων, η απαίτηση και το οφειλόμενο ποσό αποδεικνύονται με δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο. Συνεπώς, η απαίτηση και το οφειλόμενο ποσό πρέπει να αποδεικνύεται από έγγραφο που προσκομίζεται σε πρωτότυπο ή επικυρωμένο αντίγραφο. Σε περίπτωση που ο δανειστής προσκομίσει προς έκδοση της διαταγής πληρωμής κάποιο εκ των εγγράφων (λ.χ. την αρχική σύμβαση δανείου) σε απλό αντίγραφο, τότε η διαταγή πληρωμής ακυρώνεται κατόπιν ανακοπής λόγω έλλειψης έγγραφης απόδειξης της απαίτησης.

β) Ανυπαρξία δικονομικής συμφωνίας για αποσπάσματα εμπορικών βιβλίων.

Σε περίπτωση που ο συγκεκριμένος όρος δεν έχει περιληφθεί στη σύμβαση δανείου, και η τράπεζα προς έκδοση της διαταγής πληρωμής προσκομίσει απόσπασμα των εμπορικών της βιβλίων με την κίνηση του λογαριασμού, η διαταγή πληρωμής μπορεί να ακυρωθεί κατόπιν ανακοπής, λόγω έλλειψης έγγραφης απόδειξης.

γ) Μη προσκόμιση πλήρους αποσπάσματος.

Πολύ συχνά, παρά το γεγονός ότι υπάρχει η δικονομική συμφωνία και οι τράπεζες προσκομίζουν πράγματι απόσπασμα από τα εμπορικά τους βιβλία, το απόσπασμα αυτό δεν αποτυπώνει την κίνηση του λογαριασμού του δανείου από την εκταμίευσή του μέχρι την καταγγελία του. Βάσει της νομολογίας των δικαστηρίων από το απόσπασμα πρέπει να προκύπτουν όλες οι χρεοπιστώσεις που έχουν λάβει χώρα στο πλαίσιο του δανείου, διαφορετικά η διαταγή πληρωμής είναι ακυρωτέα.

δ) Μη απόδειξη μεταβίβασης απαίτησης — ελλείψεις στην περίληψη.

Πολύ συχνά την αίτηση προς έκδοση διαταγής πληρωμής δεν υποβάλλει η τράπεζα, αλλά εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων, κατόπιν μεταβίβασης της απαίτησης. Η νομολογία έχει δεχθεί ότι, στις περιπτώσεις αυτές, ακυρώνεται η διαταγή πληρωμής εφόσον δεν προκύπτουν σημαντικοί όροι της σύμβασης μεταβίβασης, όπως λ.χ. το τίμημα της μεταβίβασης.

ΜΠρΗρακλείου 825/2025

«Ειδικότερα, στην ως άνω περίληψη δεν υπάρχει η αναγραφή του τιμήματος αγοράς των απαιτήσεων, αλλά γίνεται μόνο παραπομπή γι’ αυτό στο κείμενο της σύμβασης… Συνεπώς, αφού η εν λόγω καταχώριση για την επίδικη απαίτηση δεν έγινε σύννομα, διότι στην ως άνω περίληψη δεν υπάρχει αναγραφή του τιμήματος αγοράς των απαιτήσεων, αλλά γίνεται μόνο παραπομπή γι’ αυτό στη σύμβαση, το κείμενο της οποίας με τους σχετικούς όρους αυτής δεν προσκομίζεται, η μεταβίβαση της απαίτησης είναι ατελής και δεν έχει επιφέρει το μεταβιβαστικό της αποτέλεσμα.»

στ) Μη υπογραφή καταγγελίας από εξουσιοδοτημένο πρόσωπο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η καταγγελία δεν προέρχεται από το Διοικητικό Συμβούλιο, αλλά από απλούς υπαλλήλους της τράπεζας ή της εταιρείας διαχείρισης ή από δικηγόρο, χωρίς να προσκομίζεται σχετική εξουσιοδότηση.

ΠΠρΑθ 518/2024

«Επιπλέον, κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης διαταγής πληρωμής η Δικαστής δεν αναφέρει τον τρόπο, με τον οποίο νομιμοποιήθηκαν οι ως άνω υπάλληλοι για την καταγγελία της επίδικης δανειακής σύμβασης… Επομένως, η ανωτέρω καταγγελία ήταν άκυρη και δεν παρήχθησαν αποτελέσματα από αυτή, ήτοι δεν ενεργοποιήθηκε ο σχετικός συμβατικός όρος και δεν κατέστη το σύνολο του ανεξόφλητου δανείου ληξιπρόθεσμο και απαιτητό.»

ζ) Εσφαλμένη επίδοση — αυτοδίκαιη απώλεια ισχύος μετά δίμηνο.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 630Α ΚΠολΔ: «Η διαταγή πληρωμής επιδίδεται σε εκείνον κατά του οποίου στρέφεται μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από την έκδοσή της. Αν η επίδοση δεν γίνει μέσα στην προθεσμία αυτή, η διαταγή πληρωμής παύει αυτοδικαίως να ισχύει.» Σε περίπτωση που η διαταγή πληρωμής επιδόθηκε σε τοποθεσία που αποδείχθηκε ότι δεν αποτελούσε την κατοικία του οφειλέτη, το δικαστήριο αναγνωρίζει το ανίσχυρό της.

ΜΠρΚαβ 311/2025

«Κατόπιν τούτων η επίδοση της με αριθμό …/2024 διαταγής πληρωμής προς τους ανακόπτοντες έγινε σε διεύθυνση που δεν αποτελούσε την πραγματική κατοικία τους και ισοδυναμεί με παντελή έλλειψη επίδοσης, ενώ δεν έλαβε χώρα άλλη έγκυρη επίδοση εντός διμήνου από την έκδοση της, με αποτέλεσμα αυτή να έχει αποβάλει την ισχύ της ως εκτελεστός τίτλος.»

θ) Απαλλαγή εγγυητή λόγω ανανέωσης σύμβασης (ΑΚ 436).

Σε πολλές περιπτώσεις μετά την αρχική σύμβαση πίστωσης/δανείου καταρτίζονται πρόσθετες πράξεις αυτής, με τις οποίες επέρχεται μία πολύ ουσιώδης αλλαγή στους όρους της σύμβασης, όπως λ.χ. όταν μεταβάλλεται το νόμισμα της πίστωσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις γίνεται δεκτό ότι επέρχεται ανανέωση της ενοχής κατά τη διάταξη του άρθρου 436 ΑΚ, οπότε η ανανέωση έχει ως συνέπεια την απόσβεση τυχόν ασφαλειών που έχουν χορηγηθεί στο πλαίσιο της αρχικής οφειλής (π.χ. εγγύηση). Εάν ο εγγυητής δεν υπογράψει την εν λόγω πρόσθετη πράξη, δεν φέρει πλέον ευθύνη.

Αναλυτικότερα βλ. Η ακύρωση διαταγής πληρωμής τράπεζας/Servicer κατόπιν ανακοπής — upd. Δεκέμβριος 2025.

3. Κατάσχεση & Πλειστηριασμός: Ποια παράθυρα άμυνας έχετε και πόσο διαρκούν.

Από τη στιγμή που σας κοινοποιείται κατασχετήρια έκθεση, τρέχει ένας νομικά αμετάθετος χρόνος 45 ημερών. Μετά, το δίκαιο δεν επιτρέπει την προσβολή κανενός ελαττώματος των πράξεων που προηγήθηκαν. Ο πλειστηριασμός μπορεί να αναχαιτιστεί — αλλά μόνο αν η νομική κίνηση γίνει εντός των αυστηρά καθορισμένων χρονικών ορίων.

3.1 Ανακοπή προ πλειστηριασμού (45 ημέρες από κατάσχεση).

Άρα, σε περίπτωση που ο οφειλέτης έχει αντιρρήσεις σχετικά με την απαίτηση ή τις πράξεις εκτέλεσης που προηγούνται του πλειστηριασμού, θα πρέπει οι εν λόγω αντιρρήσεις να έχουν προβληθεί με ανακοπή ήδη πριν τη διενέργεια του τελευταίου και, ειδικότερα, εντός 45 ημερών από την κατάσχεση. Η άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας προσβολής των ως άνω πράξεων τις ισχυροποιεί και τις καθιστά απρόσβλητες.

Παραδείγματα τέτοιων αντιρρήσεων αποτελούν:

• η επίσπευση της εκτέλεσης βάσει ανύπαρκτου εκτελεστού τίτλου ή τίτλου με τυπικές ή ουσιαστικές ελλείψεις (π.χ. δεν προκύπτει το ποσό και το ποιόν της απαίτησης, δεν φέρει τον εκτελεστήριο τύπο κ.λπ.),

• η επίσπευση εκτέλεσης για απαίτηση μη γεγενημένη, ήδη αποσβεσθείσα ή ελαττωματική,

• η παράλειψη κοινοποίησης από τον καθολικό ή ειδικό διάδοχο του επισπεύδοντος δανειστή, από κοινού με τη νέα επιταγή, των εγγράφων που αποδεικνύουν τη διαδοχή του (π.χ. αναγγελίας εκχώρησης από τον εκδοχέα της απαίτησης),

• παρατυπίες στις επιδόσεις της επιταγής προς εκτέλεση καθώς και της κατασχετήριας έκθεσης στον οφειλέτη, όπως η επίδοση σε τόπο διαφορετικό από αυτόν της πραγματικής κατοικίας/έδρας,

• η αοριστία ή ο εσφαλμένος υπολογισμός των κονδυλίων που αναφέρονται στην επιταγή προς πληρωμή.

3.2 Ανακοπή μετά πλειστηριασμό (30/60 ημέρες).

Εάν μία ή περισσότερες από τις πράξεις εκτέλεσης που προηγούνται του πλειστηριασμού δεν ήταν απλώς ελαττωματικές, αλλά παραλείφθηκαν εξ ολοκλήρου ή τηρήθηκαν εκπροθέσμως ή με τρόπο που τις καθιστά δικονομικώς ανυπόστατες, τότε συνεπάγονται την ακυρότητα αυτού μέσω ανακοπής που ασκείται εντός 30 ημερών από την ημέρα της διεξαγωγής του (κινητή περιουσία) ή εντός 60 ημερών από τη μεταγραφή της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης (ακίνητη περιουσία).

Χαρακτηριστικά παραδείγματα πράξεων που είναι δικονομικώς ανυπόστατες και επιφέρουν ακυρότητα ανεξαρτήτως βλάβης αποτελούν: η μη υπογραφή της κατασχετήριας έκθεσης από τον δικαστικό επιμελητή και τον μάρτυρα· η παράλειψη ή το εκπρόθεσμο της κατάθεσης των κρίσιμων εγγράφων στον υπάλληλο του πλειστηριασμού· η παράλειψη, το εκπρόθεσμο ή το ανυπόστατο των επιδόσεων των κρίσιμων εγγράφων (π.χ. επίδοση σε προηγούμενη κατοικία παρότι είχε γνωστοποιηθεί η μεταβολή αυτής).

3.3 Αναστολή πλειστηριασμού

Ειδικά στο πλαίσιο της εκτέλεσης επί ακινήτων, προβλέπεται η δυνατότητα χορήγησης αναστολής του πλειστηριασμού, εφάπαξ και έως έξι μήνες κατ’ ανώτατο όριο, με σκοπό την παροχή μιας πρόσθετης ευκαιρίας στον καθ’ ου η εκτέλεση. Η χορήγησή της τελεί υπό τον όρο καταβολής των τυχόν εξόδων επισπεύσεως του πλειστηριασμού και του ¼ τουλάχιστον του κεφαλαίου για το οποίο επισπεύδεται εκτέλεση.

Αναλυτικότερα βλ. Ακύρωση της Κατάσχεσης λόγω Καταχρηστικότητας.

4. Δήλωση Συνέχισης Πλειστηριασμού: Πότε είναι καταχρηστική και πώς ακυρώνεται.

Σύμφωνα με τη νομοθετική διάταξη του άρθρου 973 ΚΠολΔ, αν για οποιονδήποτε λόγο ο πλειστηριασμός δεν έγινε κατά την ημέρα που είχε οριστεί, ο δανειστής μπορεί με δήλωσή του να τον επισπεύσει εκ νέου. Κατά της δήλωσης αυτής ο οφειλέτης μπορεί να ασκήσει ανακοπή μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την ημέρα της ανάρτησης.

Η δήλωση συνέχισης αποτελεί ένα σημείο στο οποίο τα δικαστήρια έχουν παρέμβει αποφασιστικά κατά των Servicers που την χρησιμοποιούν ενώ εκκρεμούν διαπραγματεύσεις ή αιτήσεις ρύθμισης. Η νομολογία του 2024-2025 είναι εξαιρετικά πλούσια — και εξαιρετικά διδακτική.

4.1 Νομολογιακά παραδείγματα.

Με την ΜΠρΧαλκιδικής 149/2025 κρίθηκε καταχρηστική και ακυρώθηκε η δήλωση συνέχισης πλειστηριασμού ακινήτου σε χρόνο που είχε ήδη συμφωνηθεί η ρύθμιση μέσω εφάπαξ εξόφλησης. Το Δικαστήριο απεφάνθη ότι η αδυναμία σύνταξης συμβολαίου μεταβίβασης οφειλόταν σε γραφειοκρατικούς λόγους και όχι σε υπαιτιότητα του οφειλέτη, καθυστέρηση την οποία όφειλε να ανεχθεί η δανείστρια τράπεζα.

ΜΠρΛαμίας 344/2025

«…οι ανακόπτοντες δεν είναι τυχόν αμελείς ή μη συνεργάσιμοι δανειολήπτες καθώς επιχείρησαν με πολλαπλούς τρόπους τη ρύθμιση της οφειλής τους, χωρίς ωστόσο την ανάλογη ανταπόκριση εκ μέρους της δικαιοπαρόχου της καθ’ ης».

Στην ΜΠΑ 2287/2025, ο ανακόπτων είχε υποβάλει αίτηση ρύθμισης οφειλών στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού. Η δανείστρια είχε ήδη εγκρίνει τη ρύθμιση, ενώ η αίτηση ευρίσκετο στο στάδιο αξιολόγησης από τον ΕΦΚΑ και ΑΑΔΕ. Κρίθηκε ότι η εκκρεμότητα δεν οφειλόταν σε υπαιτιότητα του οφειλέτη και η δήλωση συνέχισης ακυρώθηκε.

ΜΠρΧαλκιδικής 204/2024

«Επομένως, η συμπεριφορά της καθ’ ης τυγχάνει καταχρηστική, διότι επισπεύδει πλειστηριασμό της ακίνητης περιουσίας του ανακόπτοντος, μεταξύ της οποίας και της κύριας κατοικίας του, ενώ δεν έχει εξετάσει την πρότασή του περί ρύθμισης της οφειλής του».

ΜΠΑ 1042/2025 — 700.000 € — ακύρωση δήλωσης συνέχισης

Ενώ είχε συμφωνηθεί η καταβολή ποσού 700.000 ευρώ για τη ρύθμιση της οφειλής, η δανείστρια αξίωσε την καταβολή του ποσού αυτού σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μόλις πέντε (5) μηνών από την υπογραφή της συμφωνίας. Μη καταλειπομένου, έτσι, ενός εύλογου περιθωρίου ορισμένων ετών, και όχι ολίγων μηνών, προκειμένου να καταστεί εφικτή η εξόφληση, συντάχθηκε η επίμαχη δήλωση συνέχισης — η οποία κρίθηκε καταχρηστική.

Αναλυτικότερα βλ. Καταχρηστικότητα στη Δήλωση Συνέχισης Πλειστηριασμού.

5. Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Προστασία, Αδυναμίες και Τακτική Αξιοποίησή του.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός (ν. 4738/2020) δεν είναι απλώς μια διαδικασία ρύθμισης χρεών. Αξιοποιούμενος σωστά, γίνεται μοχλός διαπραγμάτευσης και — κρίσιμα — ασπίδα προστασίας από εκτελεστικές ενέργειες. Αξιοποιούμενος λάθος, μπορεί να σας αφήσει εκτεθειμένους ακόμα και αν νομίζετε ότι προστατεύεστε.

Ο νόμος για τον νέο εξωδικαστικό μηχανισμό προβλέπει (στο άρθρο 18) ότι οι οφειλέτες προστατεύονται αυτόματα από πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης, με τρεις όμως σημαντικότατες εξαιρέσεις:

α) Η προστασία δεν παρέχεται από τον χρόνο δημιουργίας της αίτησης αλλά από τον χρόνο οριστικοποίησής της (άρα απαιτείται μια προεργασία και δεν αρκεί απλώς η υποβολή της αίτησης που είναι υπόθεση δευτερολέπτων).

β) Η προστασία δεν καλύπτει την προδικασία του πλειστηριασμού που διεξάγεται από ενέγγυο πιστωτή (λ.χ. από την τράπεζα που έχει εγγράψει προσημείωση σε ακίνητο του οφειλέτη), δηλ. δεν καλύπτει πράξεις όπως κατάσχεση, τυχόν δήλωση συνέχισης πλειστηριασμού κ.λπ., αλλά καλύπτει μόνο την ίδια την πράξη του πλειστηριασμού.

γ) Η προστασία δεν καλύπτει τον πλειστηριασμό που έχει προγραμματιστεί μέσα στο επόμενο τρίμηνο από την υποβολή της αίτησης.

5.1 Τα 4 Στάδια Προστασίας — και πού κρύβονται οι παγίδες.

Α. Από υποβολή έως οριστικοποίηση αίτησης.

Στο στάδιο αυτό, ενώ δεν έχει προλάβει να οριστικοποιήσει ο οφειλέτης ή ο σύμβουλός του την αίτηση, ενδέχεται ο δανειστής να προχωρήσει σε κατάσχεση ακίνητης περιουσίας. Έχουν υπάρξει δικαστικές αποφάσεις που έκαναν δεκτή την αίτηση προστασίας του οφειλέτη λόγω καταχρηστικής συμπεριφοράς του δανειστή.

ΜΠρΘεσ 10589/2024

«η δε επιβολή κατάσχεσης αποδεικνύεται, από τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά, ότι έγινε αιφνιδιαστικά και με τη σκοπιμότητα να μην προηγηθεί η εξέταση της πιθανότητας ρύθμισης κατά τις διατάξεις του ως άνω νόμου των οφειλών του αιτούντος… αποδεικνύεται και ότι η καθ’ ης επιδίωξε να προλάβει να επιβάλει κατάσχεση πριν την οριστική υποβολή της αίτησης, προκειμένου να μην τύχει εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 18 παρ. 1 του νόμου.»

Β. Από οριστικοποίηση και μετά — αυτόματη προστασία.

ΜΠρΛαμίας 211/2025

«Όσον αφορά τον πρώτο ανακόπτοντα, αποδείχθηκε ότι με Βεβαίωση της Γενικής Γραμματείας, υπέβαλε προσωπική αίτηση με ημερομηνία οριστικής υποβολής την 11η-10-2024. Παρά ταύτα, η καθ’ ης την 31η-10-2024, ήτοι μόλις είκοσι ημέρες αργότερα και ενώ η εν λόγω αίτηση βρισκόταν ακόμη στο στάδιο της αξιολόγησης από τους πιστωτές, προέβη στην επίσπευση της προσβαλλόμενης πράξης εκτέλεσης, επιλέγοντας το επαχθέστερο για τον πρώτο ανακόπτοντα μέσο».

Γ. Μετά το δίμηνο — καταχρηστικότητα.

ΠΠρΑθ 762/2024

«η καθ’ ης η ανακοπή προέβη παράνομα και καταχρηστικά στην άσκηση του ένδικου δικαιώματός της, καθ’ υπέρβαση των ορίων της καλής πίστης και των χρηστών ηθών. Ειδικότερα, ενώ έχει υποβληθεί οριστικά η αίτηση περί εξωδικαστικής ρύθμισης των οφειλών, ώστε να τυγχάνει εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 18 ν. 4821/2021, η καθ’ ης επισπεύδει την προσβαλλόμενη πράξη εκτέλεσης σε βάρος της ανακόπτουσας, χωρίς να αναμένει την περάτωση της σχετικής διαδικασίας, επιλέγοντας το επαχθέστερο μέσο, προξενώντας ανεπανόρθωτη βλάβη».

Δ. Μετά την απόρριψη πρότασης — καταχρηστικότητα.

ΜΠρΠατρών 367/2024

Κρίθηκε καταχρηστική η συμπεριφορά Servicer λόγω συστηματικής και επί μακρόν παρακώλυσης της ολοκλήρωσης της διαδικασίας υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Ο Servicer υπέβαλλε συνεχόμενα αιτήματα διόρθωσης στην πλατφόρμα, και όταν οι αιτούντες τον όχλησαν, προχώρησε στην έκδοση και δεύτερης διαταγής πληρωμής και σε εκτέλεση.

Αναλυτικότερα βλ. Τα 4 Στάδια Προστασίας της Περιουσίας των Οφειλετών στο πλαίσιο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.

5.2 Ο αλγόριθμος — ο οποίος δεν δεσμεύει τον Servicer.

Είναι σε όλους γνωστό ότι η αποδοχή της πρότασης του αλγορίθμου είναι προαιρετική για τους Servicers (με εξαίρεση ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες). Επομένως οι Servicers συμφωνούν σε μεγάλο ποσοστό στις προτάσεις που εξάγει η πλατφόρμα, αλλά όχι όσον αφορά στις οφειλές πάνω από 250.000 ευρώ που ενδιαφέρουν κυρίως τις επιχειρήσεις.

Παράλληλα, σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 7 της υπ’ αριθμ. 77697 ΕΞ 2021 Υπουργικής Απόφασης, η πρόταση του αλγορίθμου κοινοποιείται αποκλειστικά στους συμμετέχοντες πιστωτές, αποκλειόμενης οποιασδήποτε ανακοίνωσης προς τον ίδιο τον οφειλέτη. Το γεγονός αυτό αποκλείει τον οφειλέτη από το να γνωρίζει την πρόταση που έλαβαν οι δανειστές του, εμποδίζοντάς τον έτσι από το να προσφύγει στη δικαιοσύνη προκειμένου να ελεγχθεί αν η άρνηση αποδοχής αυτής ήταν καταχρηστική.

Αναλυτικότερα βλ. Συμφωνητικό Ρύθμισης Οφειλών με Πιστωτικό Ίδρυμα — Αίτηση Αναστολής κατά Πλειστηριασμού & Ανατροπής Κατάσχεσης.

6. Είστε Εγγυητής; Μπορεί να έχετε ήδη νομική διέξοδο που δεν γνωρίζετε.

Αν είστε εγγυητής δανείου και ο Servicer στρέφεται τώρα εναντίον σας, η υπόθεση δεν είναι αυτόματα χαμένη — ακόμα και αν η πρωτοφειλέτης εταιρεία ή ο οφειλέτης έχει αποτύχει. Η ένσταση ελευθερώσεως (ΑΚ 862) και η ανανέωση ενοχής (ΑΚ 436) δημιουργούν δύο αυτόνομες νομικές οδούς απαλλαγής — που εφαρμόζονται πολύ πιο συχνά από ό,τι γνωρίζουν οι ίδιοι οι εγγυητές.

Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο του Αστικού Κώδικα (ΑΚ 862): «Ο εγγυητής ελευθερώνεται, εφόσον από πταίσμα του δανειστή έγινε αδύνατη η ικανοποίησή του από τον οφειλέτη». Σύμφωνα με τη διάταξη, η οποία έχει χαρακτηριστεί και ως αντίστροφη εκείνης της καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος στο δίκαιο της εγγύησης, πρόκειται ουσιαστικά για την αντίστροφη της διζήσεως ένσταση, αφού ακριβώς επειδή ο πρωτοφειλέτης είναι πλέον αφερέγγυος, πληρουμένων και των λοιπών προϋποθέσεων του άρθρου, ο εγγυητής απαλλάσσεται από την ευθύνη του.

6.1 Πλεονεκτήματα — η απαλλαγή είναι πλήρης και αμετάκλητη.

Δύο είναι τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της διάταξης:

α) Η ελευθέρωση σημαίνει την πλήρη και οριστική απόσβεση της ενοχής εκ της εγγύησης, ήτοι την αδυναμία του δανειστή να στραφεί κατά του εγγυητή στο διηνεκές από την αυτή σχέση.

β) Παραίτηση εκ μέρους του εγγυητή από την ένσταση αυτή θα είναι άκυρη. Συνεπώς, ακόμη και στην περίπτωση που περιέχεται τέτοια απαλλακτική ρήτρα στους Γενικούς Όρους Συναλλαγών της τράπεζας — οι οποίοι εξ ορισμού δεν καθίστανται ποτέ αντικείμενο διαπραγματεύσεων — ο εγγυητής δεν απεκδύεται εγκύρως του εν λόγω δικαιώματος, αδιάφορη δε είναι η ιδιότητά του ή μη ως καταναλωτή.

6.2 Προϋποθέσεις εφαρμογής.

Προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης, και άρα βασίμου της ένστασης ελευθερώσεως, είναι: α) αδυναμία ικανοποίησης του δανειστή από την περιουσία του οφειλέτη και β) πταίσμα του δανειστή από το οποίο τελικά προήλθε η αδυναμία ικανοποίησης.

Ως αδυναμία ικανοποίησης νοείται η πλήρης αδυναμία κάλυψης της απαίτησης από το συνολικό ενεργητικό της περιουσίας του οφειλέτη, ακόμη και με τα μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης. Έτσι, εφόσον ο πρωτοφειλέτης πτώχευσε ή περιήλθε σε άλλη παρόμοια νομική ή πραγματική κατάσταση που εν τοις πράγμασι δεν επιτρέπει την ικανοποίηση της απαίτησης, τότε καταφάσκεται η συνδρομή της προϋπόθεσης αυτής.

Όσον αφορά στην υπαιτιότητα του δανειστή (το «πταίσμα» του), αρκεί κάθε βαθμός πταίσματος, ακόμη και η ελαφριά αμέλεια. Τέτοια πταισματική συμπεριφορά αποτελεί, λόγου χάρη, η επί μακρόν αμέλεια ως προς την εγγραφή βαρών, κυρίως υποθηκών ή προσημειώσεων, καθώς και η πάροδος μεγάλου χρονικού διαστήματος άπρακτου χωρίς τη δικαστική επιδίωξη είσπραξης της απαίτησης παρά το γεγονός ότι ο οφειλέτης είχε περιέλθει σε υπερημερία ή διαφαινόταν η επικείμενη οικονομική του αδυναμία.

Αναλυτικότερα βλ. Η Ένσταση Ελευθερώσεως του Εγγυητή.

Αντιπροσωπευτικές Υποθέσεις από την Πράξη

CASE STUDY ΜΠρΑθ — Οφειλή >1.000.000€ — Διαγραφή 220.000€ Εταιρεία υφαντουργίας με οφειλή που υπερέβαινε το ποσό του 1.000.000 ευρώ βρέθηκε αντιμέτωπη με πρόταση άμεσης καταγγελίας σύμβασης και αναγκαστικής είσπραξης, χωρίς να έχουν εξαντληθεί τα στάδια ΚΔΤ. Η εταιρεία αντέδρασε άμεσα με εξώδικο, αίτηση προσωρινής διαταγής και παράλληλη αγωγή αμφισβήτησης οφειλής. Αποτέλεσμα: Χορήγηση προσωρινής διαταγής και απαγόρευση καταγγελίας. Το δικαστήριο έκρινε: «ως εκ τούτου η τυχόν άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας… πιθανολογείται ότι θα είναι καταχρηστική (281 ΑΚ)». Αποτέλεσμα: ευνοϊκή ρύθμιση οφειλών με διαγραφή περίπου 220.000 ευρώ.

CASE STUDY ΜΕΑ 30 & 32/2024 — Αναστολή πλειστηριασμού ακινήτων 2.600.000€ Servicer προχώρησε σε κατάσχεση ακινήτων αξίας 2.600.000 ευρώ παραβιάζοντας εν ισχύ προσωρινή διαταγή απαγόρευσης πράξεων εκτέλεσης. Υποστήριξε ότι η προσωρινή διαταγή δεν καλύπτει κατάσχεση ακινήτων — ερμηνεία που απορρίφθηκε ρητά από το Εφετείο. Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών, εκδικάζοντας αίτηση αναστολής, αποφάνθηκε ότι η προσωρινή διαταγή καταλαμβάνει όλες τις πράξεις εκτέλεσης και ο δανειστής δεν μπορεί να ερμηνεύει αυτοβούλως το περιεχόμενό της. Αποτέλεσμα: Αναστολή εκτελεστικής διαδικασίας — ο προγραμματισμένος πλειστηριασμός ακινήτων ύψους 2.600.000€ ανεστάλη. Η απόφαση αποτέλεσε νομολογιακό προηγούμενο για την ερμηνεία της προσωρινής διαταγής στο στάδιο πριν την κατάσχεση ακινήτου.

CASE STUDY ΠΠρΑθ — ΔΠ 2.500.000€ — «Πάγωμα» πλειστηριασμού ακινήτου αξίας περίπου 3.000.000€ Φυσικό πρόσωπο αντιμετώπισε διαταγή πληρωμής ύψους περίπου 2.500.000 ευρώ εκδοθείσα από πιστωτικό ίδρυμα, με επερχόμενο πλειστηριασμό ακινήτου αξίας 3.000.000 ευρώ. Η ασκηθείσα ανακοπή εντόπισε τυπικά ελαττώματα στη ΔΠ. Ταυτόχρονα ασκήθηκε αίτηση αναστολής εκτέλεσης ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Αποτέλεσμα: Χορήγηση αναστολής εκτέλεσης της διαταγής πληρωμής — ο πλειστηριασμός «πάγωσε» μέχρι την τελεσίδικη εκδίκαση της ανακοπής. Η περιουσία ύψους 3.000.000€ προστατεύθηκε ενώ εκκρεμεί η δικαστική κρίση επί των λόγων ακύρωσης.

CASE STUDY ΜΠΑ 1042/2025 — 700.000€ — Καταχρηστικοί όροι ρύθμισης Μετά από μακρές διαπραγματεύσεις, είχε συμφωνηθεί η καταβολή 700.000 ευρώ για τη ρύθμιση. Η εταιρεία διαχείρισης απαίτησε εξόφληση εντός πέντε (5) μηνών — χρονικό πλαίσιο εξαιρετικά ασφυκτικό. Κατόπιν τηλεδιάσκεψης, η εταιρεία διαχείρισης απέρριψε πρόταση αποπληρωμής εντός δύο ετών και υπαναχώρησε αναιτιολόγητα. Αποτέλεσμα: Ακύρωση δήλωσης συνέχισης πλειστηριασμού. Το Δικαστήριο έκρινε καταχρηστική τη συμπεριφορά: μη καταλειπομένου ενός εύλογου περιθωρίου ετών (και όχι ολίγων μηνών) για εξόφληση ποσού 700.000€.

Ερωτήματα που μας θέτουν οφειλέτες με άμεσο νομικό πρόβλημα.