Δικηγόροι Εταιρικού Δικαίου για Εταιρικές Αντιδικίες

Η εταιρεία έχει υποστηρίξει επιχειρηματίες σε διάφορες εταιρικές αντιδικίες. Ένα μεγάλο μέρος του χρόνου μας επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση ενδοεταιρικών διαφορών μεταξύ μετόχων ή εταίρων. Οι εταιρικές αντιδικίες ανακύπτουν σε όλες τις εταιρικές μορφές — Ανώνυμη Εταιρεία, ΕΠΕ, ΙΚΕ, ΟΕ/ΕΕ — και μπορούν να αφορούν στη διοίκηση, τα δικαιώματα μειοψηφίας, την προσβολή αποφάσεων Διοικητικού Συμβουλίου και Γενικής Συνέλευσης, τη λύση και εκκαθάριση ή την αναδιοργάνωση επιχειρήσεων, την αποχώρηση εταίρου ή τον προσδιορισμό της αξίας της μερίδας του αποχωρούντος εταίρου. Η ορθή αντιμετώπιση απαιτεί διεπιστημονική ανάλυση που συνδυάζει το εταιρικό, το φορολογικό και το λογιστικό δίκαιο. Παράλληλα, η ίδια εξειδίκευση αξιοποιείται και σε προληπτικό επίπεδο — μέσω σχεδιασμού καταστατικών διατάξεων και παρεταιρικών συμφωνιών— προκειμένου να προληφθούν συγκρούσεις πριν αυτές μετατραπούν σε δικαστικές αντιδικίες.

Νομική Υποστήριξη σε Εταιρικές Διαφορές και Συγκρούσεις

Αντιδικίες ανά εταιρικό τύπο — Οι νομοθετικές ιδιαιτερότητες

Ανώνυμη Εταιρεία (ν. 4548/2018)

Στις Ανώνυμες Εταιρείες, οι κυριότερες αντιδικίες αφορούν: προσβολή αποφάσεων Γενικής Συνέλευσης (αγωγή ακυρότητας ή ακυρωσίας), αγωγές κατά μελών Διοικητικού Συμβουλίου για κακή διαχείριση, αγωγή για διανομή μερίσματος, δικαστική άσκηση δικαιωμάτων μειοψηφίας, αμφισβήτηση μεταβίβασης μετοχών, αίτηση διορισμού προσωρινής διοίκησης κλπ. Η νομολογία έχει διαμορφώσει αυστηρά κριτήρια για την έννοια της «καταχρηστικής» απόφασης Γ.Σ. — δες αναλυτικά Εταιρικές Αντιδικίες στην Ανώνυμη Εταιρεία — Πλήρης Οδηγός FAQ και την απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών περί απόρριψης αγωγής μετόχου για ακυρότητα αποφάσεων Γ.Σ.. Σημαντικό κεφάλαιο αποτελούν οι παρεταιρικές συμφωνίες μετόχων (Shareholders Agreements) που δημιουργούν δεσμεύσεις πέραν του καταστατικού — δες Παρεταιρικές Συμφωνίες Μετόχων. Σε ζητήματα προστασίας μειοψηφίας, ο ν. 4548/2018 παρέχει συγκεκριμένα εργαλεία: δικαίωμα ενημέρωσης, δικαίωμα προσφυγής για ακυρότητα αποφάσεων, δικαίωμα διορισμού ορκωτού ελεγκτή, δικαίωμα εξαγοράς μετοχών σε ορισμένες περιπτώσεις.

Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία — ΙΚΕ (ν. 4072/2012)

Στην ΙΚΕ οι αντιδικίες εμφανίζουν ιδιαιτερότητες λόγω της μικτής φύσης της εταιρικής μορφής (στοιχεία κεφαλαιουχικής και προσωπικής εταιρείας). Κύρια ζητήματα: αποκλεισμός εταίρου για σπουδαίο λόγο, ανάκληση διαχειριστή, υποχρεωτική απόκτηση μεριδίων από εταίρο ή εταιρεία, λύση εταιρείας για σπουδαίο λόγο, εξωεταιρικές εισφορές και ευθύνη εταίρου. Η ΙΚΕ προσφέρει ευελιξία ως προς την κατανομή δικαιωμάτων — γεγονός που γεννά πολλαπλά σημεία εν δυνάμει σύγκρουσης. Δες Αντιδικίες στην ΙΚΕ — Πλήρης Οδηγός FAQ. Η νομολογιακή αντιμετώπιση του «σπουδαίου λόγου» αποκλεισμού εταίρου είναι αυστηρή — απαιτείται απόδειξη συμπεριφοράς ασύμβατης με τη συνέχιση της εταιρικής σχέσης (π.χ. ανταγωνιστική δραστηριότητα, ηθελημένη βλάβη συμφερόντων εταιρείας, παραβίαση καταστατικών υποχρεώσεων).

Ομόρρυθμη και Ετερόρρυθμη Εταιρεία (ν. 4072/2012)

Στις προσωπικές εταιρείες (ΟΕ/ΕΕ), λόγω της συχνά πιο στενής σχέσης των εταίρων, οι αντιδικίες έχουν αυξημένη οικονομική σημασία. Συχνά ζητήματα: ανάκληση διαχειριστή ομόρρυθμης εταιρείας, λύση εταιρείας για σπουδαίο λόγο, αποκλεισμός εταίρου, διανομή κερδών, μεταβίβαση εταιρικής μερίδας, έξοδος εταίρου και προσδιορισμός της αξίας του εξερχόμενου κλπ. Δες Αντιδικίες σε ΟΕ/ΕΕ — Πλήρης Οδηγός FAQ.

Προστασία μειοψηφίας — Από το καταστατικό μέχρι τη δικαστική προσφυγή

Η προστασία της μειοψηφίας αποτελεί έναν από τους πιο σύνθετους τομείς του εταιρικού δικαίου. Ο νομοθέτης παρέχει συγκεκριμένα εργαλεία ανάλογα με την εταιρική μορφή: στην ΑΕ, δικαιώματα μειοψηφίας του ν. 4548/2018 (δικαίωμα ενημέρωσης, δικαίωμα ελέγχου, καταχρηστικότητα αποφάσεων της ΓΣ κατά ΑΚ 281 κλπ)· στην ΙΚΕ, δικαιώματα του ν. 4072/2012 για έλεγχο, έξοδο εταίρου, ανάκληση διαχειριστή κλπ· στις προσωπικές εταιρείες, αξιώσεις προερχόμενες από τη συμβατική σχέση και την υποχρέωση πίστης, αλλά και δικαίωμα εξόδου του εταίρου και αναζήτησης της αξίας της εταιρικής του μερίδας. Παράλληλα, οι παρεταιρικές συμφωνίες μπορούν να δημιουργήσουν επιπλέον προστασία μέσω ρητρών tag-along, drag-along, right of first refusal, και deadlock resolution mechanisms.

Στην πράξη, η επιλογή στρατηγικής εξαρτάται από το αν η μειοψηφία στοχεύει σε αποδέσμευση από την εταιρεία (πώληση συμμετοχής σε εύλογη τιμή), σε νέα διοικητική παρουσία (μέσω εκπροσώπησης σε όργανα), ή σε άμυνα κατά καταχρηστικών αποφάσεων της πλειοψηφίας. Η ταυτόχρονη αξιοποίηση εμπορικών, αστικών και ποινικών εργαλείων (όπου χρειάζεται) μπορεί να ισχυροποιήσει σημαντικά τη διαπραγματευτική θέση των εταίρων της μειοψηφίας.

Δίκαιο Ανταγωνισμού — Ελεύθερος και Αθέμιτος Ανταγωνισμός

Η σπουδαιότητα του δικαίου του ανταγωνισμού προβάλλει αυτονότη τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο, καθώς αποτελεί τον σκληρό πυρήνα του δικαίου των επιχειρήσεων και κρίσιμο παράγοντα διαμόρφωσης της οικονομίας της αγοράς. Το ελληνικό δίκαιο ελεύθερου ανταγωνισμού ρυθμίζεται πρωτίστως από τις διατάξεις του ν. 3959/2011 (που αντικατέστησε τον ν. 703/1977) και τις αντίστοιχες διατάξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ). Το δίκαιο του αθέμιτου ανταγωνισμού ρυθμίζεται σε εθνικό επίπεδο από τις διατάξεις του ν. 146/1914 και αφορά τον έλεγχο και περιορισμό των παράνομων πράξεων των επιχειρήσεων που αποσκοπούν να δώσουν σε αυτές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε βάρος άλλων.

Λύση και Εκκαθάριση Εταιρειών — Νομικός Σχεδιασμός

Η λύση μιας εταιρείας αποτελεί συχνά την κατάληξη μιας αντιδικίας ή την επιλογή στρατηγικής αναδιοργάνωσης. Οι λόγοι λύσης διαφέρουν ανά εταιρική μορφή: παρέλευση χρόνου, πτώχευση, απόφαση Γενικής Συνέλευσης, σπουδαίος λόγος (κατόπιν δικαστικής απόφασης) κλπ. Η εκκαθάριση που ακολουθεί απαιτεί προσεκτικό χειρισμό φορολογικών, εργατικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, ώστε να μην ενεργοποιηθεί προσωπική ευθύνη των διοικούντων. Παράλληλα, σε ζητήματα αναδιοργάνωσης, ο νομικός σχεδιασμός συνδυάζει εργαλεία του εταιρικού δικαίου (μετασχηματισμοί ν. 4601/2019) με εργαλεία του δικαίου αφερεγγυότητας (ν. 4738/2020) — δες τον τομέα Πτωχευτικό Δίκαιο & Εξυγίανση.

Παρεχόμενες υπηρεσίες

Ενδεικτικά, παρέχουμε τις κάτωθι υπηρεσίες:

• Διορισμός προσωρινής διοίκησης σε περίπτωση έλλειψης διοίκησης ή σύγκρουσης συμφερόντων.
• Προστασία δικαιωμάτων εταίρου και εταιρείας — δικαστική υποστήριξη δικαιωμάτων μειοψηφίας.
• Προσβολή άκυρων και ακυρώσιμων αποφάσεων Διοικητικού Συμβουλίου και Γενικής Συνέλευσης.
• Αγωγές κατά μελών Δ.Σ. για κακή διαχείριση και αξιώσεις εταιρείας κατά αυτών.
• Αποκλεισμός εταίρου από ΙΚΕ, ΟΕ ή ΕΕ.
• Εκούσια έξοδος εταίρου και προσδιορισμός αξίας εταιρικής μερίδας σε προσωπικές εταιρείες.
• Δικαστική λύση εταιρείας.
• Ολοκληρωμένες νομικές λύσεις στο πλαίσιο λύσης ή αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων, με βάση την εμπειρία στο φορολογικό και λογιστικό δίκαιο.
• Λύση και εκκαθάριση εταιρειών — νομική συνδρομή σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.
• Σύνταξη παρεταιρικών συμφωνιών (Shareholders Agreements) με ρήτρες προστασίας μειοψηφίας.
• Διαμόρφωση όρων καταστατικού κάθε εταιρικού τύπου.
• Υπεράσπιση σε υποθέσεις αθέμιτου ανταγωνισμού: απομίμηση προϊόντος, αθέμιτη απόσπαση εργατικού δυναμικού, παραπλανητική διαφήμιση κλπ (ν. 146/1914).
• Υπεράσπιση έναντι ποινικών διώξεων βάσει διατάξεων του δικαίου του αθέμιτου ανταγωνισμού.

Αντιμετωπίζετε αντιπαράθεση εταίρων ή διοίκησης;

Κάθε εταιρική αντιδικία επηρεάζει τη λειτουργία της επιχείρησης και την αξία των συμμετοχών. Η αντιμετώπιση της εκάστοτε εταιρικής κρίσης εξαρτάται ιδίως από τις επιδιώξεις του εκάστοτε εταίρου και από το αν συγκεντρώνει την πλειοψηφία ή τη μειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου. Επικοινωνήστε με την ομάδα μας για εξατομικευμένη αξιολόγηση.